อัปเดตล่าสุด: 18 พฤศจิกายน 2569
ขึ้นทะเบียนผู้นำเข้าส่งออก กับกรมศุลกากร คือขั้นตอนแรกที่บริษัทหรือบุคคลต้องทำก่อนจะนำเข้าหรือส่งออกสินค้าในชื่อตัวเองได้ บทความนี้อธิบายว่าใครต้องลงทะเบียน ใช้เอกสารอะไร ทำได้ทางไหน หลังลงทะเบียนต้องทำอะไรต่อ และต่างจากใบอนุญาตส่งออกอย่างไร
สรุปสั้นๆ ขึ้นทะเบียนกับกรมศุลกากร
- ใครจะทำพิธีการศุลกากรต้องลงทะเบียน: ทั้งบริษัท ร้านค้า และบุคคลธรรมดา แม้จะจ้างชิปปิ้ง
- ลงทะเบียนได้ 3 ช่องทาง: ยื่นที่หน่วยรับลงทะเบียน หรือออนไลน์ผ่าน Customs Trader Portal หรือเว็บไซต์ของกรมฯ
- เอกสารหลักของบริษัท: หนังสือรับรองนิติบุคคลอายุไม่เกิน 3 เดือน และบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มีอำนาจลงนามทุกคน
- ทะเบียนถูกระงับได้: ถ้าไม่มีการทำพิธีการติดต่อกันหนึ่งปี หรือเปลี่ยนข้อมูลบริษัทแล้วไม่แจ้งภายใน 30 วัน
- ไม่ใช่ใบอนุญาตส่งออก: ไทยไม่มีใบอนุญาตส่งออกใบเดียวที่ใช้กับทุกสินค้า สินค้าบางชนิดต้องขออนุญาตจากหน่วยงานเฉพาะเพิ่ม
ใครต้องขึ้นทะเบียนผู้นำเข้าส่งออก?
ตามประกาศกรมศุลกากรที่ 94/2564 ผู้ที่ต้องการปฏิบัติพิธีการศุลกากรต้องลงทะเบียนกับกรมศุลกากรก่อน ชื่อทางการคือการลงทะเบียนผู้ปฏิบัติพิธีการศุลกากร ส่วนในวงการมักเรียกว่าลงทะเบียนผู้มาติดต่อ หรือลง Paperless
ผู้ที่ควรลงทะเบียน ได้แก่
- บริษัทและห้างหุ้นส่วน
- ร้านค้าที่จดทะเบียนพาณิชย์
- บุคคลธรรมดา: ทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ ที่นำเข้าหรือส่งออกในชื่อตัวเอง
- นิติบุคคลต่างประเทศที่มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรในไทย
แม้จะจ้างชิปปิ้งทำพิธีการให้ ใบขนสินค้ายังยื่นในชื่อผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออก คุณจึงต้องมีทะเบียนของตัวเองก่อน แล้วค่อยแต่งตั้งชิปปิ้งเป็นตัวแทน อ่านเรื่องหน้าที่ของชิปปิ้งได้ที่ ชิปปิ้งคืออะไร
ขึ้นทะเบียนแล้ว ยังต้องมีใบอนุญาตส่งออกไหม?
คำว่าใบอนุญาตส่งออก (Export License) ทำให้หลายคนสับสน ในไทยไม่มีใบอนุญาตส่งออกใบเดียวที่ใช้ได้กับทุกสินค้า สิ่งที่ทุกรายต้องมีคือทะเบียนกับกรมศุลกากร ส่วนใบอนุญาตจะขึ้นกับชนิดสินค้า
| เรื่อง | ทะเบียนกับกรมศุลกากร | ใบอนุญาตหรือใบรับรองเฉพาะสินค้า |
|---|---|---|
| ใครต้องมี | ทุกรายที่จะทำพิธีการศุลกากร | เฉพาะสินค้าที่มีมาตรการควบคุม หรือที่ประเทศปลายทางกำหนด |
| ผู้ออก | กรมศุลกากร | หน่วยงานที่ดูแลสินค้านั้น เช่น กรมการค้าต่างประเทศ อย. กรมวิชาการเกษตร |
ตัวอย่างเช่น ข้าว ซึ่งกรมการค้าต่างประเทศกำหนดเป็นสินค้าที่มีมาตรการส่งออก ผู้ส่งออกต้องได้รับอนุญาตเป็นผู้ประกอบการค้าข้าวส่งออก ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ส่งออกข้าว และขอใบอนุญาตส่งออกทุกครั้ง
สินค้าอาหาร พืช และสัตว์ มักต้องมีใบรับรองตามที่ประเทศปลายทางกำหนด และการใช้สิทธิลดอากรต้องมีหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า ควรตรวจพิกัดศุลกากร (HS Code)และรายการสินค้าต้องห้ามและต้องกำกัดก่อนรับคำสั่งซื้อ
ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง?
เอกสารขึ้นกับประเภทผู้ลงทะเบียน รายการด้านล่างสรุปจากหลักฐานประกอบแบบคำขอท้ายประกาศกรมศุลกากรที่ 151/2567 ซึ่งใช้กรณียื่นที่หน่วยรับลงทะเบียน
| ประเภทผู้ลงทะเบียน | หลักฐานหลัก |
|---|---|
| บุคคลธรรมดาสัญชาติไทย | บัตรประจำตัวประชาชน |
| บุคคลธรรมดาต่างชาติ | หนังสือเดินทาง หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวพร้อมทะเบียนบ้าน |
| บริษัทจำกัด บริษัทมหาชน ห้างหุ้นส่วน | หนังสือรับรองนิติบุคคลอายุไม่เกิน 3 เดือน และบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มีอำนาจลงนามทุกคน ถ้าลงทะเบียนสาขาเพิ่ม ใช้บัตรประจำตัวผู้เสียภาษีอากรหรือ ภ.พ.20 |
| ร้านค้า | ใบทะเบียนพาณิชย์ หลักฐานของผู้มีอำนาจลงนาม และบัตรประจำตัวผู้เสียภาษีอากรหรือ ภ.พ.20 |
| นิติบุคคลต่างประเทศที่มีเลขผู้เสียภาษีในไทย | หลักฐานการจัดตั้งและหนังสือมอบอำนาจผู้แทนในไทย ที่ Notary Public รับรองไม่เกิน 6 เดือน หลักฐานผู้มีอำนาจลงนาม และบัตรประจำตัวผู้เสียภาษีอากรหรือ ภ.พ.20 |
ข้อควรรู้เพิ่มเติมจากประกาศ
- เอกสารภาษาต่างประเทศ: ต้องมีคำแปลภาษาไทยจากสถาบันการแปลที่เชื่อถือได้
- นำบัตรตัวจริงมาแสดงไม่ได้: ใช้สำเนาที่ทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสารรับรองไม่เกินหนึ่งเดือนแทนได้
- ให้คนอื่นไปยื่นแทน: ใช้หนังสือมอบอำนาจตามแบบในเว็บไซต์กรมศุลกากร
- เอกสารราชการบางอย่าง: กรมศุลกากรจะขอข้อมูลจากหน่วยงานผู้ออกเอง เว้นแต่ผู้ยื่นต้องการนำมาแสดงเอง
ถ้าลงทะเบียนออนไลน์ สำเนาบัตรที่แนบเป็นไฟล์ต้องให้เจ้าของบัตรเซ็นรับรองสำเนาก่อน
ลงทะเบียนได้ทางไหนบ้าง?
ตามหน้าการลงทะเบียนเป็นผู้นำเข้า/ส่งออกของกรมศุลกากร มี 3 ช่องทาง
- หน่วยรับลงทะเบียน: ส่วนทะเบียนและสิทธิพิเศษ อาคาร 120 ปี ชั้น 1 กรมศุลกากร หรือสำนักงานและด่านศุลกากรที่ได้รับอนุมัติ ต้องแสดงบัตรตัวจริงของผู้มีอำนาจลงนาม
- Customs Trader Portal: ยืนยันตัวตนผ่านแอปเป๋าตัง ใช้ได้กับบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย และนิติบุคคลที่กรรมการทุกคนมีสัญชาติไทย
- ระบบลงทะเบียนออนไลน์ทางเว็บไซต์กรมศุลกากร: ใช้ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ (Digital Certificate) หรือยืนยันตัวตนด้วย ThaID
การยืนยันตัวตนด้วย ThaID เพิ่มเข้ามาตามประกาศกรมศุลกากรที่ 51/2569 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 5 พฤษภาคม 2569 ตามหน้าเว็บไซต์ของกรมฯ ใช้ได้กับบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย และนิติบุคคลที่มีกรรมการคนเดียวซึ่งมีสัญชาติไทย
บริษัทที่มีกรรมการต่างชาติจึงมักต้องใช้ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์หรือยื่นที่หน่วยรับลงทะเบียน ดูการเลือกช่องทางเพิ่มที่บริการขึ้นทะเบียนกรมศุลกากร (Paperless)
ขั้นตอนขึ้นทะเบียนมีอะไรบ้าง?
- ตรวจชื่อภาษาอังกฤษของบริษัท: กรมศุลกากรให้ตรวจชื่อภาษาอังกฤษที่จดไว้กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อน ถ้ายังไม่มี ต้องจดก่อนใช้ Customs Trader Portal
- เลือกประเภทและช่องทาง: ผู้ประกอบการทั่วไปเลือกประเภทผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออก แล้วเลือกช่องทางตามสัญชาติกรรมการและวิธียืนยันตัวตนที่มี
- เตรียมเอกสารและกรอกแบบคำขอ: ระบุตัวแทนออกของ บัญชีธนาคาร และพนักงานไปพร้อมกันได้
- ยืนยันตัวตนและยื่นคำขอ: ผู้มีอำนาจลงนามต้องยืนยันตัวตนเอง
- ส่งเอกสารตัวจริงถ้าระบบแจ้ง: กรณีระบบออนไลน์ให้นำใบตอบรับมายื่น ต้องยื่นภายใน 30 วัน ไม่เช่นนั้นการลงทะเบียนถูกยกเลิกอัตโนมัติ
- ตรวจผลก่อนใช้งาน: ดูสถานะผ่านระบบ e-Tracking ของกรมศุลกากร ถ้าข้อมูลที่บันทึกไม่ตรงกับแบบคำขอ แจ้งแก้ได้ภายใน 7 วันทำการ
ถ้ากรอกแบบคำขอกระดาษ ใช้ปากกาหมึกสีน้ำเงิน ห้ามประทับตราทับลายมือชื่อ และเขียนกำกับสำเนาว่า “ใช้สำหรับกรมศุลกากรเท่านั้น”
ใช้เวลานานแค่ไหน มีค่าธรรมเนียมไหม?
หน้าข้อมูลและประกาศของกรมศุลกากรไม่ได้ระบุระยะเวลาดำเนินการหรือค่าธรรมเนียมไว้ ระยะเวลาจริงขึ้นกับช่องทาง ความครบของเอกสาร และการยืนยันตัวตนของผู้มีอำนาจลงนาม
จึงควรเริ่มลงทะเบียนก่อนสั่งซื้อหรือก่อนสินค้าออกจากต้นทาง ถ้าติดปัญหาจะได้มีเวลาแก้
ลงทะเบียนเสร็จแล้วต้องทำอะไรต่อ?
แบบคำขอลงทะเบียนมีแบบแนบให้เพิ่มข้อมูลที่ใช้ทำงานจริง แจ้งพร้อมการลงทะเบียนครั้งแรก หรือเพิ่มภายหลังได้
| แบบแนบ | ใช้ทำอะไร |
|---|---|
| แบบแนบ ค | แจ้งรายชื่อตัวแทนออกของ (Customs Broker) ที่ให้ทำพิธีการแทน |
| แบบแนบ จ | แจ้งบัญชีธนาคารเพื่อชำระภาษีอากร หรือขอคืนเงินอากร |
| แบบแนบ ง | แจ้งรายชื่อพนักงานที่ติดต่อกรมศุลกากรแทนบริษัท |
| แบบแนบ ก | มอบอำนาจให้ผู้อื่นกระทำการแทน |
ผู้ใช้ Customs Trader Portal เพิ่มหรือลดชิปปิ้ง บัญชีธนาคาร และพนักงานผ่านระบบได้ ตามหน้า Customs Trader Portal ของกรมศุลกากร
เมื่อแต่งตั้งชิปปิ้งแล้ว ชิปปิ้งจะส่งข้อมูลใบขนสินค้าพร้อมลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ของตนเข้าระบบศุลกากรในชื่อผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออก ในแบบแนบ ค ผู้ลงทะเบียนยอมรับผิดชอบการกระทำของตัวแทนในทุกกรณี จึงควรเลือกชิปปิ้งที่เชื่อถือได้
อ่านขั้นต่อไปที่ ขั้นตอนการนำเข้าสินค้า หรือดูบริการเดินพิธีการศุลกากร
ทะเบียนถูกระงับได้อย่างไร?
การลงทะเบียนไม่ได้มีวันหมดอายุเป็นปี แต่ระบบระงับการใช้ทะเบียนได้ในกรณีเหล่านี้
- ไม่มีการทำพิธีการติดต่อกันหนึ่งปี: ตามประกาศกรมศุลกากรที่ 151/2567 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 15 สิงหาคม 2567 (เดิมกำหนดหกเดือน)
- เปลี่ยนข้อมูลแล้วไม่แจ้ง: เช่น ชื่อ ที่อยู่ กรรมการ หรือผู้มีอำนาจลงนาม ต้องแจ้งกรมศุลกากรภายใน 30 วัน ไม่เช่นนั้นอาจถูกระงับโดยไม่แจ้งล่วงหน้า
ผู้ถูกระงับจะทำพิธีการไม่ได้จนกว่าจะแจ้งขอใช้ข้อมูลทะเบียนใหม่ ถ้าไม่ขอภายในหกเดือนนับจากวันที่ถูกระงับ ทะเบียนจะถูกยกเลิก และต้องลงทะเบียนใหม่ทั้งหมด
รายชื่อผู้ที่ไม่มีการทำพิธีการติดต่อกันตามระยะเวลา ประกาศบนเว็บไซต์กรมศุลกากรทุกวันที่ 25 ของเดือนถัดจากวันครบกำหนด ถ้าเว้นนำเข้าส่งออกไปนาน ควรตรวจก่อนสินค้าล็อตใหม่ออกเดินทาง
ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีป้องกัน
- ยังไม่ได้จดชื่อภาษาอังกฤษกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า: ต้องจดก่อนใช้ Customs Trader Portal
- หนังสือรับรองนิติบุคคลเก่าเกิน 3 เดือน: ขอฉบับใหม่ก่อนยื่น
- ขาดหลักฐานของผู้มีอำนาจลงนามบางคน: ถ้าบริษัทมีผู้ลงนามร่วมหลายคน ต้องใช้หลักฐานของทุกคนที่ลงนามในแบบคำขอ
- ลืมแต่งตั้งชิปปิ้งหรือแจ้งบัญชีธนาคาร: ลงทะเบียนแล้วแต่ชิปปิ้งยื่นใบขนในชื่อคุณไม่ได้ หรือชำระภาษีทางอิเล็กทรอนิกส์ไม่ได้
- เปลี่ยนกรรมการแล้วไม่แจ้ง: ทะเบียนอาจถูกระงับตอนสินค้าถึงท่า และเสียค่าฝากเก็บเพิ่มระหว่างรอแก้
คำถามที่พบบ่อย
บุคคลธรรมดาขึ้นทะเบียนผู้นำเข้าส่งออกได้ไหม?
ได้ ใช้บัตรประชาชนสำหรับคนไทย หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างชาติ และลงทะเบียนในประเภทผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออก
ชาวต่างชาติหรือบริษัทที่มีกรรมการต่างชาติลงทะเบียนได้ไหม?
ได้ แต่ Customs Trader Portal และ ThaID ใช้ได้เฉพาะกรณีกรรมการเป็นคนไทยตามเงื่อนไข จึงต้องใช้ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์หรือยื่นที่หน่วยรับลงทะเบียนแทน
ลงทะเบียนครั้งเดียวใช้ได้ตลอดไหม?
ใช้ได้ต่อเนื่อง ถ้าทำพิธีการไม่ห่างกันเกินหนึ่งปี และข้อมูลบริษัทเป็นปัจจุบัน ถ้าถูกระงับต้องแจ้งขอใช้ข้อมูลทะเบียนใหม่
จ้างชิปปิ้งแล้ว ยังต้องลงทะเบียนเองไหม?
ต้อง เพราะใบขนสินค้ายื่นในชื่อผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออก และต้องแจ้งชื่อชิปปิ้งเป็นตัวแทนในทะเบียนของคุณ
มองหาผู้ดูแลพิธีการและการขนส่งในที่เดียว?
ทีม KTC Global Logistics ให้บริการพิธีการศุลกากร นำเข้า และขนส่งทางเรือและทางอากาศ ส่งรายละเอียดสินค้ามาปรึกษาได้ โทร 02-286-1967 หรือ LINE: @ktclogistics (จันทร์–ศุกร์ 09:00–17:00)