สรุปประเภทสินค้าต้องห้ามส่งออก และข้อควรรู้ก่อนส่งสินค้าไปต่างประเทศ

ทำความเข้าใจเกี่ยวกับสินค้าต้องห้าม และสินค้าควบคุมในการส่งออก

การส่งสินค้าไปต่างประเทศไม่ว่าจะเป็นการส่งพัสดุชิ้นเล็กหรือการส่งออกเชิงพาณิชย์ สิ่งสำคัญอันดับแรกที่ผู้ส่งต้องพิจารณาคือข้อกำหนดด้านกฎหมายศุลกากร ทั้งของประเทศไทยและประเทศปลายทาง การตรวจสอบสถานะของสินค้าจะช่วยป้องกันปัญหาการถูกระงับการส่งออก การกักกันสินค้า ณ ด่านศุลกากร หรือภาระค่าปรับที่อาจเกิดขึ้น

ความแตกต่างระหว่าง “ของต้องห้าม” และ “ของต้องกำกัด”

ตามพระราชบัญญัติศุลกากรของไทย สินค้าที่เข้าข่ายมีข้อจำกัดในการส่งออกจะแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ดังนี้

• ของต้องห้าม (Prohibited Goods): คือสินค้าที่มีกฎหมายระบุไว้อย่างชัดเจนว่าห้ามนำเข้าหรือส่งออกนอกราชอาณาจักรโดยเด็ดขาด เช่น สารเสพติด วัตถุลามกอนาจาร สินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา หรือสินค้าที่มีผลกระทบต่อความมั่นคง
• ของต้องกำกัด (Restricted Goods): คือสินค้าที่สามารถส่งออกได้ แต่ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณี และต้องได้รับหนังสืออนุญาตหรือปฏิบัติตามเงื่อนไขของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องก่อนการส่งออก เช่น พระพุทธรูป โบราณวัตถุ พืช สัตว์มีชีวิต อาหาร ยา เครื่องสำอาง สารเคมี และสินค้าอันตราย

หมวดหมู่สินค้าทั่วไปที่มักมีข้อจำกัดในการขนส่งระหว่างประเทศ

รายการสินค้าที่ผู้ให้บริการขนส่งหรือสายการบินมักมีข้อจำกัด แบ่งออกเป็นกลุ่มตัวอย่างได้ดังนี้

1. วัตถุอันตรายและสารไวไฟ (Dangerous Goods)

สินค้าที่มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยระหว่างการเดินทาง เช่น ก๊าซอัดความดัน กระป๋องสเปรย์ วัตถุไวไฟ สารเคมีที่มีฤทธิ์กัดกร่อน รวมถึงแบตเตอรี่ลิเธียมและอุปกรณ์ที่มีแบตเตอรี่ติดตั้งภายใน ซึ่งต้องมีเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (Safety Data Sheet: SDS) และบรรจุภัณฑ์ตามมาตรฐานสากล

2. สิ่งมีชีวิต พืช และผลิตภัณฑ์จากสัตว์

พืช เมล็ดพันธุ์ สัตว์เลี้ยง ซากสัตว์ หรือผลิตภัณฑ์แปรรูปจากสัตว์ป่าคุ้มครอง เช่น งาช้าง หรือหนังสัตว์บางชนิด มักอยู่ภายใต้อนุสัญญา CITES และกฎหมายกักกันพืชและสัตว์ ซึ่งต้องผ่านการตรวจรับรองทางสุขอนามัยพืชและสัตว์ก่อนทุกครั้ง

3. อาหาร ยา และผลิตภัณฑ์ควบคุมสุขอนามัย

อาหารสด ผลิตภัณฑ์นม เนื้อสัตว์แปรรูป ยาแผนปัจจุบัน และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร แต่ละประเทศปลายทางจะมีหน่วยงานตรวจสอบอาหารและยาที่มีข้อกำหนดเฉพาะ เช่น ข้อห้ามเรื่องเนื้อสัตว์แปรรูป หรือมาตรฐานการรับรองฮาลาล

4. สิ่งของมีค่าและเอกสารตราสารทางการเงิน

เงินสด พันธบัตร ทองคำแท่ง อัญมณีที่ยังไม่ได้แปรรูป หรือเอกสารประจำตัวราชการ มักเป็นสินค้าที่ผู้ให้บริการขนส่งพัสดุทั่วไปปฏิเสธการรับส่ง เนื่องจากมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและข้อกำหนดเกี่ยวกับการฟอกเงิน

ตัวอย่างข้อกำหนดเฉพาะของแต่ละประเทศปลายทาง

นอกเหนือจากกฎหมายไทย ผู้ส่งออกต้องคำนึงถึงระเบียบศุลกากรของประเทศปลายทางด้วย ตัวอย่างเช่น

• สิงคโปร์: มีข้อห้ามเด็ดขาดเกี่ยวกับการนำเข้าหมากฝรั่งและบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงควบคุมการนำเข้ายาสมุนไพรอย่างเคร่งครัด
• มาเลเซีย: มีข้อกำหนดเข้มงวดเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ และอาหารที่ต้องผ่านการรับรองตามมาตรฐานเฉพาะ
• สาธารณรัฐประชาชนจีน: มีการควบคุมอุปกรณ์รับส่งสัญญาณวิทยุสื่อสาร สิ่งพิมพ์หรือแผนที่ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเส้นเขตแดน

ผลกระทบทางกฎหมายหากส่งออกสินค้าไม่ถูกต้อง

การส่งออกสินค้าที่เข้าข่ายของต้องห้าม หรือการส่งออกของต้องกำกัดโดยไม่มีใบอนุญาต อาจก่อให้เกิดผลกระทบดังนี้

• สินค้าถูกอายัดหรือยึดทำลาย ณ ด่านตรวจปล่อยศุลกากร
• ต้องรับผิดชอบชำระค่าปรับตามที่กฎหมายศุลกากรกำหนด
• มีประวัติการละเมิดระเบียบศุลกากร ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินพิธีการนำเข้าและส่งออกในอนาคต
• กรณีสินค้าต้องห้ามร้ายแรง อาจถูกดำเนินคดีทางอาญาตามกฎหมาย

แนวทางการตรวจสอบสินค้าก่อนเตรียมการส่งออก

เพื่อความถูกต้องและลดความเสี่ยงในการดำเนินงาน ผู้ส่งออกควรปฏิบัติตามแนวทางเบื้องต้นดังนี้

1. ตรวจสอบพิกัดศุลกากร (HS Code): จำแนกพิกัดของสินค้าเพื่อตรวจสอบว่าเป็นของต้องกำกัดที่ต้องขอใบอนุญาตส่งออกหรือไม่
2. ศึกษาข้อกำหนดของประเทศปลายทาง: ตรวจสอบรายชื่อสินค้าห้ามนำเข้าผ่านเว็บไซต์สถานทูตหรือศุลกากรของประเทศปลายทาง
3. จัดเตรียมเอกสารข้อมูลสินค้า: เตรียมเอกสารแสดงส่วนประกอบ ฉลากสินค้า หรือเอกสาร SDS ให้ชัดเจน
4. ปรึกษาผู้ให้บริการด้านโลจิสติกส์: สอบถามเงื่อนไขการรับขนส่งของสายการบินหรือสายการเดินเรือก่อนการบรรจุหีบห่อ

หากคุณต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อกำหนดด้านเอกสารและขั้นตอนพิธีการศุลกากรส่งออกสินค้า สามารถติดต่อปรึกษาทีมงาน KTC Global Logistics ได้ที่ โทร 02-286-1967 หรือ LINE: @ktclogistics